Trời mùa hạ nóng như đổ lửa, hắn vừa ngồi bên cạnh máy tính vừa bực bội, phần vì quá mệt, phần vì cả nhóm không ai làm project cùng hắn. Đã mấy ngày nay, hắn mất ăn mất ngủ để kịp hoàn thành tiến độ trong khi bạn bè đang chơi bời trong các quán bar, mua sắm, đi ăn nhà hàng...
Hơn 12 giờ trưa, đói... mệt... đầu hắn căng như dây đàn, muốn nổ tung... phải đi kiếm gì đó để ăn trưa đã. Vội cất chiếc laptop vào balo, băng qua con đường với những dòng người vội vã. Nhìn ngó xung quanh vẫn chẳng thấy nhà hàng nào...
Bước chậm lại, hắn thấy một quán ăn tồi tàn không biển hiệu. Tặc lưỡi, dừng chân... hắn bước vào sau câu mời gọi của mụ chủ quán.
Đã lâu lắm rồi hắn không ăn ở nơi bình dân như thế này. Xung quanh hắn, toàn thợ đụng, cửu vạn, bán hàng rong...
Hắn ngồi phịch xuống bàn đầu tiên, đặt chiếc balo nặng trĩu xuống. Mụ chủ quán chưa kịp hỏi, hắn đã gọi 1 suất ăn to nhất, nhiều đồ ăn nhất... Trước mặt hắn, một cô gái chừng 20 tuổi, béo ú đang ăn suất cơm hộp nghèo nàn với một chút rau, vài con tôm khô nhỏ xíu... Tại sao trong quán cơm này lại có người mang cơm hộp vào nhỉ? Mặc! không quan tâm... ăn đã... Có lẽ mụ chủ quán thấy hắn gọi suất ăn lớn nên đã tận tay lấy canh và nước chấm cho hắn, những người khác phải tự lấy.
Chốc chốc, quán lại có thêm khách, cô bán đĩa với giỏ đĩa nhạc lậu bị dị tật ở chân phải đi cà nhắc, vài người công nhân mồ hôi nhễ nhại ướt đẫm quần áo. Cả buổi sáng vất vả, họ chỉ dám gọi suất ăn 10 hoặc 15 ngàn đồng. Hắn nhìn lại đĩa cơm của mình, có thịt, cá, trứng, đậu... nhưng vẫn thấy ngao ngán... Có lẽ lâu nay, hắn đã quen với cơm văn phòng, quen với quán nhậu, quen với những nhà hàng Á-Âu hay ăn cơm cùng gia đình nên việc nuốt đĩa cơm giữa không gian như thế này không được thoải mái với hắn cho lắm.
Vừa nuốt được vài miếng cơm, một ông lão khoảng chừng 70-80 bước vào, bộ quần áo bộ đội cũ kỹ, sờn bạc, rách rưới với nhiều mảnh vá. Mụ chủ quán nói to như để lão nghe thấy:
- Ông lại ăn suất 10 nghìn à?
Lão nhỏ nhẹ trả lời. Hắn không nghe rõ câu trả lời lắm, cũng có thể chỉ là một cái gật đầu.
- Thế thì chỉ có cơm với ít rau, ít đậu thôi.
Lão lủi thủi bước vào bàn trong góc cách hắn vài bước chân, hắn ngoái đầu nhìn lại... Trông khuôn mặt và dáng dấp của lão thật khắc khổ. Lão làm gì nhỉ? Sao phải đi ăn ở quán ăn này? Hắn thực sự chú ý đến ông lão, chú ý đến dáng vẻ kham khổ, chú ý đến suất ăn 10 nghìn với ít cơm và rau...
Rồi điều bất ngờ xảy ra với hắn, có lẽ với cả mụ chủ quán lẫn ông lão kia. Cô gái ngồi đối diện hắn bước ra khỏi bàn, nói nhỏ gì với mụ chủ quán, sau đó mụ ta gắp đầy thức ăn ra bát, mang đến cho ông lão.
Mụ nói to:
- Đây này, ông ăn thêm thức ăn đi, có người vừa mua cho ông đấy, ông không phải trả tiền đâu!
Quay lại gần chỗ hắn và cô gái ngồi đối diện, mụ bồi thêm mấy câu:
- Đấy, con nhà người ta ăn còn chẳng dám ăn, thế mà cũng mua cho ông thức ăn đấy nhé.
Hắn mỉm cười, thì ra cô gái ngồi đối diện mang cơm hộp đến vì sợ tốn tiền, không dám gọi thức ăn của quán, cô gái chỉ gọi chai nước ngọt để có chỗ nghỉ buổi trưa, vậy mà khi gặp người có hoàn cảnh khó khăn như ông lão, cô gái cũng sẵn sàng bỏ số tiền ít ỏi ra cho lão, thật đáng trân trọng.
Hắn ăn nhanh hơn, trong lòng cảm thấy điều gì vui lắm..., có lẽ ẩn sau vẻ ngoài mập mạp, xấu xí của cô gái là một trái tim nhân hậu. Mụ chủ quán lại tiếp chuyện.
- Ôi dào, ông này khổ lắm, thỉnh thoảng lại qua đây ăn cơm, nhà ông ấy nghe nói ở tận mãi Long Biên hay Gia Lâm gì đó, có thằng con trai thì nghiện, bị vợ bỏ, ông ấy phải đi bán kem nuôi hai đứa cháu!
Cô gái đối diện chỉ gật đầu, vâng vâng dạ dạ nhưng rất chăm chú đến câu chuyện của ông lão, cả hắn cũng vậy. Thấy thực khách quan tâm, mụ lại nói tiếp.
- Ông này khổ lắm, già rồi mà cả ngày đi bán kem chẳng kiếm được bao nhiêu, thỉnh thoảng đến quán nhà chị lại bán rẻ cho ông ấy chứ có dám lấy lãi của ông đâu.
Câu chuyện cứ thế tiếp tục, hắn đã lờ mờ hình dung được gia cảnh của ông lão. Tại sao ông lão này lại không đi làm ăn mày nhỉ? Bọn ăn mày trên bờ hồ bây giờ đắt show lắm, vừa thấy ở bờ hồ lúc 7h, đến 8h đã thấy ở Quang Trung rồi... ? Nhưng cũng dễ hiểu, người thật thà như lão, còn có sức kiếm được tiền thì lão sẽ không đi hành khất đâu.
Nghe câu chuyện của ông lão một lúc, dĩa cơm của hắn cũng vơi dần. Mụ chủ quán chợt nhớ ra, rằng ông lão già rồi, cũng chẳng ăn được nhiều, biết thế vừa nãy bảo cô gái trả tiền ăn cho ông ấy thay vì mua thêm thức ăn cho ông. Cô gái gật đầu... "Vâng! Thế mà cháu không nghĩ ra".
Hắn vừa ăn vừa nghĩ, nghĩ rất nhiều, ăn xong, hắn ra thanh toán tiền và trả luôn tiền suất ăn cho ông lão. Mụ chủ quán thấy vậy rất vui vẻ, tấm tắc khen hắn và cô gái kia. Mụ bảo: "Để chị gọi ông ấy ra đây cảm ơn các em!", hắn và cô gái nhất quyết từ chối, ông đang ăn, không nên làm phiền, chỉ cần mụ không thu tiền của ông nữa là được rồi. Mụ xua tay và nói vọng vào trong:
- Ông ơi, lại có cậu trả tiền cho ông này, ông ra mà cảm ơn người ta đê!
Ông lão nghe vậy, chầm chậm bước ra mặc dù hắn và cô gái đã hết sức ngăn cản. Bước đến cửa, mụ chủ quán nói tiếp:
- Đây này, cô này không dám ăn nhưng vẫn bỏ tiền mua thức ăn cho ông, còn cậu này thì trả tiền ăn cho ông, ông mau cảm ơn người ta một câu đi.
Lão cúi đầu xuống, nói vài câu rất nhỏ, hắn cố gắng lắng nghe nhưng không rõ... Có thể là:
- Cảm ơn các cháu nhé, cả ngày hôm nay ông chỉ bán được vài que kem.
hoặc
- Cảm ơn các cháu nhé, bằng mấy que kem của ông rồi.
Hắn thấy ông lão bằng tuổi ông mình cúi đầu xuống, trong lòng cảm thấy hắn thật vô lễ. Hắn bảo ông mau đi vào trong ăn tiếp... rằng hắn có việc phải đi vội rồi.
Bên chiếc cây xà cừ già nua trên vỉa hè, chiếc xe đạp cũ kỹ cùng thùng kem gỗ đã mòn mục với thời gian... hắn bước đi mỗi lúc một xa, thỉnh thoảng ngoái lại nhìn chiếc xe, ông lão, cô gái, và mụ chủ quán xa dần với câu chuyện. Trong đầu hắn vẫn văng vẳng câu nói cuối cùng và hình ảnh khắc khổ của ông lão xen lẫn sự thiếu thốn về vật chất nhưng giàu có về tình cảm của cô gái... đôi lúc, hắn nhớ đến chiếc áo ướt đẫm, những giọt mồ hôi, những bước đi cà nhắc của những người trong quán ăn...
